Rozwój psychofizyczny pięciolatka
Rozwój społeczny i emocjonalny
• Stabilny emocjonalnie
• Przyjacielski
• Związany emocjonalnie z mamą
• Chętny do współpracy
• Posłuszny
• Samodzielnie wymyśla zabawy
• Chętnie bawi się z dziećmi
• Bywa nieśmiały
• Lubi się popisywać siłą, zręcznością
• Zaczyna się wstydzić „ nie patrzcie, kiedy się rozbieram”
• Lepiej panuje nad swoim zachowaniem
• Zależy mu na uznaniu dorosłych
• Pokazuje uczucia
• Stara się zrealizować cel, który sobie postawił, np.: zbudowanie wieży z klocków
• Lubi przebywać w domu
• Zadaje pytania na temat śmierci
• Dba o swoich przyjaciół
• Czasem krytykuje lub zawstydza inne dzieci, wytykając im błędy
• Rozumie dowcipy, lubi zabawiać dorosłych
• Chce być pomocny w domu
Rozwój fizyczny i motoryczny
• Może tracić pierwsze mleczaki
• Rozróżnia prawą i lewą stronę
• Pisze parę liter
• Rysuje postać człowieka
• Używa sztućców, kroi nożem
• Jest sprawny fizycznie
• Wiąże buty
• Tworzy rozbudowane budowle z klocków
• Potrafi się umyć, ubrać, zjeść, skorzystać z toalety samodzielnie
• Jeździ na 4 kołowym rowerze, czasem na 2 kołowym
• Umie wycinać nożyczkami po zaznaczonej linii
• Skacze na skakance
• Próbuje wykonywać skomplikowane ćwiczenia gimnastyczne, np. stawać na głowie
• Koloruje obrazki nie wychodząc za linię
• Skacze na jednej lub drugiej nodze naprzemiennie
Rozwój intelektualny
• Jego mowa jest płynna i poprawna
• Lubi argumentować używając słów: ponieważ; dlatego, że
• Zna dużo wyrazów
• Może czytać pojedyncze litery lub słowa
• Tworzy zdania złożone z 6-8 wyrazów
• Rozpoznaje podstawowe kolory
• Zapamiętuje adresy i numery telefonów
• Liczy do 10
• Rozumie znaczenie przeciwieństw i podobieństw
• Rozumie znaczenia następstwa czasu , np. dziś , jutro, rano, wieczorem
• Odróżnia fantazję od rzeczywistości
• Zapamiętuje opowiadane historie i chce żeby je kontynuować
• Tworzy własne opowiadania
• Umie pogrupować przedmioty, np. wg. wielkości
• Jego zabawy są coraz bardziej rozbudowane
• Potrafi napisać cyfry od 1 -5
• Potrafi napisać swoje imię
Sen
Pięciolatek przesypia 10-11 godzin w ciągu nocy. Lubi mieć czas w łóżku na pooglądanie książki. W piątym roku życia następuje nasilenie tzw. złych snów. Czasem dziecko boi się powtórnie zasnąć. Trzeba je wtedy otoczyć szczególną opieką. www.babyboom.pl
Rozwój psychofizyczny czterolatka
Rozwój społeczny i emocjonalny
• Okres buntu i uporu
• Bije, kopie, ucieka
• W chwilach złości niszczy przedmioty
• Ma napady złości
• Może używać brzydkich wyrazów i niegrzecznie zwracać się do innych ludzi
• Przeciwstawia się poleceniom
• Przekracza wszelkie granice i łamie umowy
• Fantazjuje, ale nadal nie potrafi oddzielić rzeczywistości od imaginacji
• Zdarza się, że jest zbyt pewny siebie
• Uwielbia prowadzić dyskusje
• Potrafi być opiekuńczy i współczujący
• Bawi się w grupie
• Zaczyna się interesować różnicami płci.
Rozwój fizyczny i motoryczny
• W czasie jedzenia korzysta z widelca i noża (do przysuwania potraw, smarowania pieczywa a nie krojenia)
• Ubiera się i rozbiera przy niewielkiej pomocy z zewnątrz
• Samodzielnie korzysta z toalety
• Myje się, czyści samodzielnie zęby
• Polepsza się sprawność motoryczna, np.: narysowany człowiek ma ręce, nogi i głowę
• Skacze na 1 nodze
• Naśladuje rys. kwadratu
• Wspina się na drabiny
• Świetnie radzi sobie z 3 kołowym, rowerkiem
• Nakłada nakrętki na słoiki, butelki
• Układa puzzle do 10 kawałków
• Ubiera i rozbiera się samodzielnie
Rozwój intelektualny
• Zna około 1500 słów
• Ma jeszcze problem z używaniem zaimków, np.: mamo, czy mogę wyjść z ci państwo?
• Rozróżnia, gdzie jest : przód, tył, na górze , pod spodem
• Potrafi policzyc do czterech
• Może pisać pierwsze litery i np.: swoje imię
• Zaczyna rozumieć następstwo czasów, wie, że kiedy wstanie jest śniadanie , potem II śniadanie, obiad, itp.
• Pyta, co oznaczają różne słowa
• Chętnie słucha długich historii
• Rozumie niektóre przeciwieństwa, np. mały/duży
• Zna kilka kolorów
• Zadaje mnóstwo pytań
• Potrafi się bawić w jedna zabawę 10 -15 min.
• Rozpoznaje ok. 8 kolorów
• Powoli zaczyna rozumieć znaczenia
• Zna piosenki i wierszyki, czasem sam układa piosenki
• Rozróżnia czas
• Pamięta dużo imion, nazw
• Mowa jest zrozumiała
• Lubi się bawić w zabawy tematyczne, np. w sklep, wyścigi samochodowe, teatr
Sen
Czterolatek śpi około 10-12 godzin w ciągu nocy. W dzień śpi rzadko lub wcale.
Ponieważ jest to wiek uporu, kładzenie do łóżka czterolatka jest sztuka niełatwą.
www.babyboom.pl
Rozwój psychofizyczny trzylatka
Rozwój społeczny i emocjonalny
- Bawi się z innymi dziećmi
- Dzieli się z innymi
- Jest nastawiony na współpracę
- Zawiera przyjaźnie
- Słucha i wykonuje polecenia
- Lubi słuchać historii na swój temat
- Upewnia się, czy jest kochany przez rodziców
- Lubi zabawy w dom, rodzinę
- Rozróżnia płcie
- Potrafi opowiedzieć o problemie
- Okazuje miłość bliskim
- Boi się ciemności, samotności,
- Czasami adoruje jednego z rodziców
- Chętnie pomaga w domowych prostych czynnościach
- Chętnie się wygłupia, chce rozśmieszać innych
- Ma okresy płaczliwości i braku poczucia bezpieczeństwa, pojawiają się pytania typu „ kochasz mnie jeszcze?”
Rozwój fizyczny i motoryczny
- Sam myje ząbki
- Sam je
- Samodzielnie myje ręce
- Potrafi nalać napój z butelki, czy dzbanka
- Potrafi korzystać z toalety, kontroluje swoje potrzeby fizjologiczne
- Potrafi się ubrać i rozebrać (potrzebuje pomocy przy guzikach, zamkach błyskawicznych, itp.)
- Wkłada buty
- Rysuje kwadraty i koła
- Zaczyna się posługiwać się nożyczkami
- Chodzi na paluszkach
- Skacze na 1 nodze
- Przez chwilę stoi na jednej nodze
- Bez problemu korzysta z urządzeń na placu zabaw
- Sprawnie sobie radzi z omijaniem przeszkód na drodze, nawet kiedy biegnie
- Kopie i rzuca piłkę
- Jeździ na 3 kołowym rowerku
Rozwój intelektualny
· Sprawnie posługuje się mową
· Oscyluje pomiędzy światem rzeczywistym i nierzeczywistym
· Ma bogatą wyobraźnię. Może tworzyć, np.: niewidocznych przyjaciół
· Coraz więcej zapamiętuje
· Zaczyna dokonywać wyborów, w oparciu o przewidywanie konsekwencji , a nie o działanie
· Uczy się rozwiązywać problemy
· Chętnie słucha bajek, opowiadań
· Zna kilka wierszyków i piosenek
· Potrafi mówić krótkie zdania i prowadzić krótką rozmowę
· Czasem się zacina, jąka lub powtarza słowa (zwłaszcza w emocjonujących chwilach)
· Większość tego, co mówi jest zrozumiałe
· Rozróżnia, że coś jest takie same lub inne
· Zna imię swojego przyjaciela
· Nazywa podstawowe kolory
· Rozróżnia pojęcie teraźniejszości, przyszłości
· Układa proste puzzle
· Potrafi policzyć 2-3 rzeczy
· Potrafi powiedzieć , jak się nazywa i ile ma lat
· Obserwuje
· W tym wieku fantazja miesza się z rzeczywistością i dziecko ma tendencje do nie rozróżniania tych dwóch obszarów
Sen
Większość dzieci rezygnuje z popołudniowych drzemek.
W tym wieku pojawia się lęk przed ciemnością, a bujna wyobraźnia powołuje „do życia” różne strachy. www.babyboom.pl
Dziecięca współpraca, czyli jak przebiega rozwój społeczno-emocjonalny
Rozwój kontaktów społecznych przebiega u dziecka w ścisłym powiązaniu
z rozwojem jego życia uczuciowego. Już pierwsza odpowiedź mimiczna niemowlęcia na mimikę dorosłego jest wyrazem nawiązania kontaktu społecznego.
Kontakty małego dziecka z otoczeniem są niezbędnym warunkiem rozwoju jego uczuć, a rozwój życia uczuciowego stwarza potrzebę szukania dalszych kontaktów i umocnienia istniejących już więzi. Pozytywny kontakt z otoczeniem jest niezbędnym warunkiem prawidłowego rozwoju dziecka – i odwrotnie. Musimy także pamiętać, że w miarę rozwoju dzieci spędzają coraz więcej czasu z rówieśnikami i coraz mniej z dorosłymi, w tym także najbliższymi. O ile dziecko w okresie niemowlęcym spędza z innymi dziećmi do 10 % czasu, to przedszkolak spędza już prawie 60 %. Dotyczy to nie tylko aspektu ilościowego, ale także jakościowego.
Noworodek przychodzi na świat z pewnymi dobrze zorganizowanymi zachowaniami: patrzenie, ssanie i płacz – nie muszą być wywoływane przez odrębny, dający się zidentyfikować bodziec. Zachowania te dostarczają niemowlęciu sposobów zdobywania pożywienia oraz kontrolowania własnego środowiska. Można powiedzieć, że to początki „współpracy” maluszka z otoczeniem. Inne doskonalące się w trochę późniejszym okresie życia umiejętności, takie jak: sięganie, chwytanie i chodzenie, odgrywają również określona rolę w komunikacji społecznej, a z kolei zachowania emocjonalne, takie jak uśmiech i śmiech wzbogacają społeczny repertuar zachowań . Pierwsze próby współpracy
Zainteresowanie innymi dziećmi pojawia się zaskakująco wcześnie – już kilkumiesięczne dzieci patrzą na inne niemowlęta, uśmiechają się do nich, wokalizują, dotykają ich. Jednak trudno jeszcze mówić to o współpracy jako takiej, gdyż zachowania tego rodzaju nie są zbyt częste i złożone, mają przy tym bardziej charakter tzw. koncentracji na obiekcie niż charakter kontaktu interpersonalnego. Kontakty te stają się w miarę upływu czasu coraz bardziej złożone a u ich podłoża leży odczuwanie przyjemności z powodu obecności rówieśników. Twój maluszek jeszcze nie podejmuje prób „typowego” współdziałania – to Ty musisz pokazać mu, że „razem”, można zrobić wiele, że działanie z druga osobą może przynieść wiele satysfakcji. Brzdąc nie rozumiejąc jeszcze słów, uczy się współdziałać z dorosłymi, dużo wcześniej zanim podejmie próby współpracy z innymi dziećmi To właśnie od Ciebie będzie się tej współpracy uczyć – zarówno w zabawie jak i w czynnościach dnia codziennego. Wiek poniemowlęcy jest rozkwitem życia uczuciowego i ogromnej wrażliwości dziecka. O ile do tej pory kontakty społeczne były inicjowane głównie przez świat dorosłych (uśmiechy, branie na ręce, itp.), teraz dziecko już samo może podejmować inicjatywę: pierwsze uśmiecha się, podchodzi, „zaczepia”.
W tym okresie dziecko wchodzi po raz pierwszy w środowisko dziecięce – interesuje się dziećmi, szuka ich towarzystwa, zaczyna się uczyć współżycia i współdziałania w zabawie. Zabawa staje się dla niego równocześnie przyjemnością, rozrywką, nauką, pracą i jednym z najważniejszych czynników rozwoju.
Obserwując grupę bawiących się 2-3 laków, łatwo można zauważyć, że mimo iż dzieci bawią się „razem” – w jednej sali, piaskownicy, na jednym placu zabaw, to rzadko wchodzą ze sobą w interakcje. To całkiem naturalne, gdyż na początku 2 r. życia w pierwszych kontaktach dziecka z rówieśnikami przeważa nastawienie orientacyjno-badawcze – dziecko uczy się poznawać rówieśnika podobnie jak przedmioty: dotyka, pociąga, popycha. Te formy pozwalają zebrać pierwsze doświadczenia natury społecznej. Na porządku dziennym jest kłótnia o zabawki, wyrywanie ich sobie na silę – Twoja ingerencja w taki konflikt musi być „z głową”. Na nic nie zdadzą się kategoryczne zakazy ani groźby. Podejdź do małych buntowników i bardzo spokojnie spróbuj w krótkim komunikacie powiedzieć: „Nie zabieraj jej zabawki. Jej jest teraz przykro”, „A może pobawicie się w przedszkole i razem będziecie przedszkolankami”? W żadnym wypadku nie możesz sama zabierać jednemu dziecku zabawki i dawać drugiemu. To tylko utrwali złe postępowanie maluszka. Mimo, że wzrasta ilość kontaktów interpersonalnych, życie emocjonalne jest jednak ciągle jeszcze dość prymitywne i cechuje je duża zmienność i gwałtowność. W wieku poniemowlęcym obserwujemy w zachowaniu się dzieci przejawy takich uczuć, jak: gniew, strach, radość, wstyd, niechęć, zazdrość. Krańcowo skrajne reakcje mogą występować bezpośrednio po sobie. Maluszek nie umie maskować i tłumić swoich przeżyć emocjonalnych, uzewnętrznia je natychmiast całym sobą. www.babyboom.pl
Rozwój psychiczny dziecka w 1 i 2 roku życia.
Kiedy pojawia się mały człowiek rodziców przepełnia cała gama różnych uczuć. Od radości i dumy przez ciekawość i niepokój, aż po lęk. Początkowo skoncentrowani są na tym, aby dziecko zjadło, miało sucho, spokojnie spało i nic go nie bolało. Jest to całkiem zrozumiałe. Zaspokojenie bardzo podstawowych potrzeb, tego na początku potrzebuje niemowlę.
Gdy rodzice nabiorą wprawy w ich zaspokajaniu, pojawia się ciekawość, kim też jest ten mały człowieczek ? Co przeżywa ? Czy coś rozumie ? O czym sobie myśli ? Ogólnie mówiąc rodziców zaczyna interesować “wnętrze” ich dziecka.
Od 6 do 24 miesiąca życia dziecko przechodzi proces oddzielania się od matki. Mamy wówczas do czynienia z jego “psychologicznymi narodzinami”. W miarę upływu czasu zaczyna ono funkcjonować jako coraz bardziej niezależna istota. !
.
Między 10 – 16 miesiącem dziecko intensywnie ćwiczy nowo nabyte umiejętności. Pozycja pionowa rozszerza horyzonty i pozwala na odkrywanie coraz to nowych obszarów. Chętnie spędza czas na zabawie, jednak, co jakiś czas potrzebuje kontaktu z matką, jest ona traktowana jak “baza wypadowa”.
Zabawy dotyczą głównie zbliżania się do matki i oddalania od niej, np. “a – kuku”, czy “złap mnie”.
Jest to okres, gdy dziecko, wierzy w swoje nieograniczone możliwości. Ponieważ nie potrafi przewidywać konsekwencji swoich działań, należy szczególnie na nie uważać.
W połowie drugiego roku życia dziecko dostrzega, że nie jest wszechmocne, że jest małą istotą w wielkim świecie. Takie odkrycie prowadzi do smutku i rozczarowań, zwiększa się wrażliwość dziecka na porażki. Zaczyna ono tęsknić do miłości matki – można powiedzieć, że chce ponownie bliskości. Ten etap rozwoju trwa od 16 do 24 miesiąca życia.
Dziecko może wtedy “śledzić” matkę, nie odstępować jej na krok, gdyż potrzebuje jej obecności.
Przeżywa konflikt między potrzebą bliskości a dystansu. Chce być zależne od matki i jednocześnie niezależne jako istota ludzka. Uczy się w tym czasie mówić “nie”. Uczy się też, że matka nie zawsze chce tego, co ono.
To trudny okres dla dziecka. Przeżywa wtedy swoistą huśtawkę uczuć od miłości do złości. Wszystke emocje dotyczą matki. Z czasem coraz lepiej sobie radzi z tymi zmianami, znajduje optymalny dystans, który zapewnia mu bezpieczeństwo i wolność.
Wyraża się to również w formie zabaw. Dziecko potrafi rozpocząć zabawę i kontynuować ją bez konieczności bliskiego kontaktu z matką. Pojawiają się tzw. “zabawy symboliczne”.
W tej fazie rozwoju pojawia się świadomość różnic seksualnych. Wzbogaca się i zmienia słownictwo, jakim się posługuje. Pojawiają się zaimki i pojecie “moje”.www.babyboom.pl
Rozwój psychofizyczny dwulatka
Drugi rok życia to niezwykle interesujący, intensywny moment w rozwoju. To wiek skrajnych emocji i zdobywania nowych umiejętności. Pamiętaj, że każde dziecko rozwija się inaczej, więc wiadomości tu zawarte mają charakter wyłącznie informacyjny.
Rozwój społeczny i emocjonalny
• Bardzo silne jest przywiązany do opiekunów
• Okazuje uczucia, lubi się przytulać, pocieszyć
• Wstydzi się nieznajomych
• Wykonuje proste polecenia,
• Lubi zabawy tematyczne i naśladuje dorosłych,
• Nadal bawi się obok dzieci (ok.2,5 r. czasem włącza się do wspólnych zabaw z dziećmi)
• Zaczyna postrzegać swoją odrębność,
• Chce niezależności
• Dominują komunikaty – nie oraz moje
• Potrafi być mało elastyczny i uparty
• Pojawiają się skrajne reakcje =emocje poza kontrolą
• Jest zazdrosny o uwagę, pragnie być w jej centrum
• Ma kłopot z dzieleniem się, potrafi pożyczyć zabawkę dziecku, ale natychmiast żąda jej zwrotu,
• Nadal nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji działań i nie potrafi ocenić ryzyka
• Pojawia się poczucie humoru
• Może się kontrolować przez chwilę w zamian za obietnicę nagrody, ew. kary,
• Ważne stają się rytuały,
• Chce samodzielnie wykonywać różne czynności, np.: założyć ubranko, odebrać telefon, samodzielnie jeść, itp.
• Rzuca i niszczy zabawki, kiedy się złości,
• W skrajnych emocjach może – drapać, uderzyć, uszczypnąć , ugryźć
• Bawi się samodzielnie przez kilka minut,
• Miewa koszmary senne
• Lubi być w centrum uwagi, wygłupiać się i rozśmieszać ewentualną „widownię”
Rozwój fizyczny i motoryczny
• Wzrost: ok.86 cm.
• Waga: ok.13 kg.
• Wchodzi i schodzi ze schodów
• Kopie i rzuca piłkę
• Skacze,
• Szybko biega
• Umie chodzić do tyłu
• Lepiej panuje nad swoją fizjologią
• Sporo dzieci uczy się w tym wieku korzystać z nocnika,
• Na 3 kołowym rowerku odpycha się nogami
• Trzyma i pije samodzielnie z kubeczka,
• Potrafi jeść łyżeczką
• Potrafi otworzyć drzwi zamknięte na klamkę
• Buduje wieżę z 7 klocków,
• Rysuje z dużym zacięciem długopisami, kredkami, flamastrami
Rozwój intelektualny
• Ogląda książeczki, przewraca strony
• Mówi o sobie po imieniu,
• Pokazuje 5 części ciała
• Słucha krótkich opowiadań
• Zwierzątka kojarzy z głosem przez nie wydawanym,
• Pokazuje obrazki i potrafi je nazwać,
• Rozumie zdania,
• Tworzy 2/4 wyrazowe zdania
• Potrafi powtórzyć parę słów piosenki
• Używa ok. 50 słów, (2,5) = 2000
• Zadaje pytania – co to?
• Zabawy tematyczne
• Używa słów ja i moje
• Pojawia się poczucie humoru
• Pokazuje emocje
• Zaczyna się interesować, w co jest ubierany
• Bawi się chwilę zabawkami
• Zaczyna nadawać imiona zabawkom
• Powtarza słowa
• Używa czasowników
• Stale mówi
• Pcha lub ciągnie zabawki
Sen
Większość dzieci sypia ok. 14 godzin na dobę. Często śpią jeszcze w ciągu dnia, ale po ukończeniu 2 roku życia cześć dzieci rezygnuje z popołudniowej drzemki. Kładzenie dwulatka może być Nielaba wyzwaniem. To wiek rytuałów. Dziecko koniecznie chce jeszcze pić, jeść, poczytać, przytulić się. Jeżeli wczoraj do łóżka zabrało misia i lalkę dzisiaj tez chce. Jeśli pozwolimy mu zabrać kolejną przytulankę, możemy być pewni, że następnego wieczoru znów poprosi o ten sam zestaw do spania. Zdarza się , że dzieci budzą się zapłakane lub przerażone to wina sennych koszmarów , które pojawiają się w tym wieku.
Jedzenie
W tym wieku apetyt jest zmienny. Dzieci chcą często samodzielnie jeść i pić. Jednocześnie zaczynają mieć wyrobiona opinie na temat, jakie rzeczy im smakują , a jakie nie, jak również ważne staje się pora, o której podje się dane potrawy, np. szyneczkę je tylko na kolację. Dziecko nadal powinno jeść 5-6 małych posiłków w ciągu dnia. Jedzenie powinno być podzielona na niewielkie porcje, łatwe do wzięcia w paluszki bądź na łyżeczkę. Warto zadbać żeby dania były kolorowe, różnorodne smakowo i wizualnie.
www.babyboom.pl
Rozwój emocji i uczuć w wieku poniemowlęcym
W okresie poniemowlęcym (lata 1-3) procesy emocjonalne są bardziej skomplikowane. Jednocześnie zaś subtelniejsze, choć są one kontynuacją procesów zaistniałych w okresie niemowlęcym. Nadal zauważalny jest silny związek uczuć z funkcjami organizmu dziecka.
W związku z rozwojem układu nerwowego następuje doskonalenie się motoryki i procesów poznawczych, co poszerza przestrzeń poznawczą dziecka. Rozpoczyna się również proces rozwoju mowy, co umożliwia porozumiewanie się z innymi ludźmi. Charakterystyczny dla tego okresu jest wzrost pobudliwości nerwowej i emocjonalnej oraz rozdrażnienia. Jest to związane z uświadamianiem sobie sygnałów od organizmu, prawdopodobnie głównie z układu trawiennego. W związku z tym, iż dziecko w tym wieku nie kontroluje wystarczająco potrzeb biologicznych, często znajduje się pod bardzo silnym ich naciskiem, co jest przyczyną wyżej wymienionych pobudliwości. Tak, więc korzystnemu rozwojowi emocjonalnemu sprzyja troskliwa opieka nad jego zdrowiem i prawidłowe zaspokajanie elementarnych potrzeb.
Strach.
-powiększa się liczba możliwych odmian i odcieni tej emocji;
-różnicuje się jakość przeżyć, gdyż dziecko rozpoznaje już różnorodne ich źródła oraz subtelniejsze stają się stopnie natężenia reakcji;
-dziecko jest narażone na częstsze przeżywanie różnych odmian strachu, kiedy środowiska będą popełniały błędy lub dopuszczały się zaniedbań wychowawczych np. nie będą chroniły przed niepotrzebnymi sytuacjami zagrożenia, wywołującymi strach lub same powodują powstanie takich sytuacji (straszenie);
-pojawia się możliwość przewidywania sytuacji zagrożenia, które może nadejść – dziecko reaguje obawą;
-często związany jest z konkretnymi sytuacjami życia dziecka: strach przed opuszczeniem fizycznym – możliwość utraty najbliższych oraz psychicznym – brak uczuć dla dziecka, oschłość, itp.
Gniew.
przeważnie w postaci tzw. odruchu agresywnego – zachowanie dość gwałtowne i impulsywne;
wyróżnić można trzy główne postaci reakcji agresywnej:
łagodną: bierny opór wobec różnorodnych wymagań stawianych dziecku przez otoczenie (dąsanie, boczenie się)
demonstracyjno-prowokacyjną: demonstrowanie protestu wobec postępowania innych osób, sprzecznego z jego zamiarami i oczekiwaniami, opór wobec wymagań; U niektórych dzieci można zauważyć element przekornej, nieco ryzykownej gry, która jest pewnego rodzaju próbą sił w walce. Dziecko oczekuje wówczas jakichś reakcji osób znajdujących się w tej “grze”, ale spodziewa się, że nie będą one dla niego groźne. Można powiedzieć, że dziecko sprawdza, na co może sobie pozwolić.
ostrą: ma gwałtowny charakter, przyjmuje postać fizycznego ataku na osoby lub rzeczy
Uczucie przywiązania.
dalszy etap rozwoju emocjonalnej więzi, jaka łączy dziecko z najbliższymi mu osobami a także z niektórymi przedmiotami.
Uczucie radości.
tak jak w poprzednim okresie występują tu te same źródła, tylko teraz istnieje więcej sposobności do jej przeżywania;
duże znaczenie dla radosnych nastrojów dziecka mają dobre wzajemne kontakty emocjonalne z najbliższymi.
Ciekawość.
nadal poznawczy kontakt ze środowiskiem ma charakter sensoryczno-motoryczny, jednakże maluch jest już dużo sprawniejszy.
Rozwój emocjonalny dziecka w latach 0 – 3 ewoluuje od ogólnego podniecenia i doznań przykrości i przyjemności do przeżywania obaw i strachu, przywiązania i radości, gniewu i poznawczej ciekawości. Uczucia i sposób ich wyrażania stają się stopniowo coraz mniej żywiołowe i impulsywne, są czasem gwałtowne. Charakterystyczne jest to, iż szybko przechodzą w biegunowo przeciwstawne. W tym okresie należy zwrócić szczególną uwagę na wychowywanie emocjonalne dziecka, gdyż rozwój emocjonalny ściśle wiąże się z rozwojem i stanem zdrowia organizmu oraz stopniowym doskonaleniem wszystkich sprawności psychicznych. Ma on szczególne znaczenie dla kształtowania się późniejszych kontaktów społecznych dziecka. Uczenie się obustronnej więzi emocjonalnej, obdarzanie dowodami akceptacji emocjonalnej przy jednoczesnym unikaniu niedosytu i przesady daje szanse na powodzenie w kształtowaniu dojrzałej osobowości dziecka. Należy przy tym dodać, że ważne jest tu również obdarzanie dziecka szacunkiem, wytwarzanie pogodnej atmosfery i stawianie wymagań na miarę możliwości dziecka.
www.babyboom.pl
Dwulatek…
Dwulatek potrafi być bardzo trudnym i wymagającym partnerem.
Nie chce i nie umie współpracować. Sam nie jest w stanie poradzić sobie ze swoimi uczuciami. Miota się pomiędzy decyzjami: chcę – nie chcę, idę- zostaję, zrobię – nie zrobię.
Uważa, że wszystkie jego życzenia powinny być wykonywane natychmiast i bez dyskusji.
Dodatkowo drugi rok życia to czas rytuałów: Dziecko domaga się żeby różne czynności, codziennie odbywały się w tych samych sekwencjach.
Jeśli wczoraj czytaliście bajeczki. Dzisiaj trzeba przeczytać te same.
Jeśli wieczorem dziecko ułożyło zabawki i każdej powiedziało dobranoc, dzisiaj prawdopodobnie będzie chciało zrobić to również.
Trzeba uważać, bo dwulatki uwielbiają rozbudowywać rytuały. Wczoraj picie, bajeczka całuski. Dzisiaj picie, bajeczki, całuski i kanapeczka. Jutro….
O zmianach nie mam mowy, no chyba, ze wprowadzi je nasz dwulatek. Każda próba przeciwstawienia się może skończyć się awanturą.
Dwulatek:
- Siedzi na podłodze i płacze, że się nie ubierze,
- Początkowo nie chce wyjść na dwór, a kiedy chcemy zabrać go z placu zabaw ryczy w niebogłosy,
- Ze złości rozlewa picie, rzuca jedzeniem, rysuje po czym się da.
- W sklepie dostaje histerii, że chce koniecznie batonika,
- Kładzie się na środku chodnika i krzyczy przeraźliwie,
- Niszczy zabawki, a potem płacze, ze się popsuły,
Dziecko jest trudne do okiełznania, jeżeli:
- jest zmęczone, znudzone, głodne
- nie ma informacji o wyznaczonych granicach,
- ma zbyt wiele możliwości wyboru,
- ma zamiar się rozchorować,
- nie potrafi poradzić sobie z wyrażeniem emocji,
- nie ma zaspokojonej potrzeby bycia ważnym lub najważniejszym – czasem ma trudniejszy, niż inne, charakter,
- od rodziców dostaje sprzeczne komunikaty, www.babyboom.pl
Nagradzanie dzieci
Nathaniel Branden w swojej książce The Psychology of Self Esteem napisał “.. nie ma bardziej wartościowej, ważniejszej dla człowieka oceny, nie ma czynnika bardziej decydującego w rozwoju psychicznym i motywacyjnym niż ocena samego siebie. (…) Istota tej samooceny ma głęboki wpływ na proces myślenia człowieka, jego emocje, pragnienia, wartości i cele. Jest to jeden z czynników najbardziej kształtujących zachowanie.”..*
Nagradzając dzieci możemy kształtować ich samoocenę i wpływać na nią pozytywnie. Uwypuklamy w ten sposób pozytywne i pożądane zachowania dziecka.Wśród nagród wyróżnić można nagrody społeczne takie jak pochwała, uścisk, aprobata czy zachęta oraz nagrody materialne, czyli zabawki, słodycze czy pieniądze. Często nagroda społeczna ma dla dziecka większe znaczenie niż materialna. Kupowanie zabawek, czy dawanie pieniędzy także może być dobrą nagrodą, jednak nie powinno być zbyt częste – do rodziców należy tu zachowanie umiaru i zdrowego rozsądku. Ważne jest aby dziecko otrzymywało nagrodę po wystąpieniu zachowania, które chcemy nagrodzić. Okazuje się bowiem, że nagroda oczekiwana i odpowiednio wyraźna (np.: dziecko cały czas widzi nagrodę, którą ma dostać za wykonane zadanie) obniża chęć wykonywania zadania i zainteresowanie nim. Obietnica nagrody powoduje szereg negatywnych reakcji dodatkowych takich jak: myślenie o nagrodzie, podniecenie, niepokój, które zaburzają tok pracy. Należy także pamiętać, że sposób nagradzania powinien być dostosowany do wieku i zainteresowań dziecka.A. Faber i E. Mazlih w książce pt. “Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, Jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły” podkreślają znaczenie pochwał opisowych. Zamiast jedynie chwalić np. “Pięknie nakryłaś dzisiaj do stołu”, dorosły szczegółowo opisuje to co widzi i czuje “Podoba mi się, że przystroiłaś nakrycia tymi kwiatkami z ogródka. Cały stół wygląda jakby zajrzała do nas wiosna. Obrus, który wybrałaś dopełnia kompozycji. Jedząc tu obiad poczuję się jak na pikniku”. Dziecko słysząc podobne słowa wystawia sobie ocenę “Potrafię to ładnie i dobrze zrobić”. Tego typu pochwały rzeczywiście wpływają pozytywnie na samoocenę dziecka.Nie obawiajmy się więc nagradzać naszych dzieci. Kiedy w ten sposób okażemy im swoje zadowolenie i zrobimy to w odpowiedni sposób, poczują się docenione i dowartościowane. Będą widziały i czuły, że dostrzegamy ich osiągnięcia, a nie reagujemy tylko na niewłaściwe zachowanie. www.babyboom.pl
